Get Adobe Flash player
STRONA GŁÓWNA Wrocław Cmentarze Wrocław - Park Grabiszyński, Pomnik Pamięci

przewodnik po Wrocławiu - Anna Oryńska

Przewodnik po Wrocławiu

Anna Oryńska

Od 20 lat licencjonowany przewodnik turystyczny (Wrocław i Dolny Śląsk) z uprawnieniami do szkolenia nowych przewodników. Jest członkiem Koła Przewodników Miejskich Oddziału Wrocławskiego PTTK (od wielu lat w Zarządzie Koła, a przez ostatnie lata jego prezes).
Anna Oryńska jest autorką wielu nietypowych tras tematycznych po Wrocławiu, które zarówno wrocławianom, jak i gościom Wrocławia pozwalają poznać przeszłość i współczesność  tego niezwykłego miasta (Trasy te Anna Oryńska opisała w książce „Trasy turystyczne Wrocławia”). Jest też inicjatorką wielu imprez dla miłośników Wrocławia, uczestniczką kolejnych Festiwali Nauki i Europejskich Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wielokrotnie występowała w lokalnych rozgłośniach radiowych i stacjach telewizyjnych.

Anna Oryńska zajmuje się organizowaniem wycieczek po Wrocławiu i Dolnym Ślasku. Obecnie pisze też dla Fotoeskapada.pl.

 

Strona internetowa: http://www.wroclawzprzewodnikiem.pl/.

kontakt: elefant.wroc@gmail.com

Pomnik Wspólnej Pamięci we Wrocławiu

cmentarze Wrocław, park grabiszyński„Cmentarz można zburzyć – pamięci zniszczyć nie sposób” głosi polski i niemiecki napis przed wejściem na teren tego niezwykłego pomnika położonego na  terenie Parku Grabiszyńskiego – dawnego cmentarza. Tu jeszcze w latach 60. XX wieku znajdowało się krematorium i obok niego kolumbaria,  do których prowadziły cmentarne aleje obsadzone  - obecnie już dorodnymi  - drzewami.  Na  obrzeżach Parku Grabiszyńskiego pozostały jeszcze powojenne polskie groby, zasypane studnie przy alejkach, a w jednej z jego części polne kamienie ze śladami napisów – stały one bowiem kiedyś na czyimś grobie.

Poniemieckie cmentarze w barbarzyński sposób zlikwidowano w 20 lat po wojnie. Niektóre zamieniono w parki z cennym przyrodniczo drzewostanem, o innych przypominają kości ludzkie wykopywane podczas prac ziemnych na terenie osiedla lub zapadliska na parkingu przed pawilonem handlowym, które utworzyły się w równych odległościach w miejscach, gdzie niegdyś były groby. Tylko napisy na kamieniach (w tym cennych marmurach), które połamane posłużyły do umocnienia brzegów fosy miejskiej, stawu w parku czy jako podmurówka ogrodzenia szkoły i przedszkola, wybiegów w zoo, świadczą, że w ten sposób wykorzystano wtórnie materiał z nagrobków.
cmentarze Wrocław, park grabiszyńskiCmentarze te założono w połowie XIX w.,  nagrobki na nich były często wyjątkowymi  dziełami sztuki, upamiętniającymi miejsce pochówku ludzi zasłużonych dla Niemiec, dla Wrocławia... Kiedy więc  ubolewamy nad stanem cmentarza Łyczakowskiego we Lwowie czy na wileńskiej Rossie, sprawiedliwie musimy przyznać, że potraktowano je  inaczej niż  władze polskie potraktowały wrocławskie zabytkowe cmentarze...  Ocalał jedynie Stary Cmentarz Żydowski przy ul. Ślężnej  –  tylko dlatego, że pochowany został na nim twórca pierwszej partii robotniczej w Niemczech Ferdynand  Lasalle. Jego grób przez lata był celem odwiedzin delegacji partyjno-państwowych z Niemiec Wschodnich lub socjaldemokratów z Niemiec Zachodnich…
cmentarze Wrocław, park grabiszyńskiW grudniu 2000 r. przedstawiciele parafii ewangelicko-augsburskiej we Wrocławiu (luteranie) wystosowali do prezydenta miasta, wojewody i marszałka, konsula generalnego Niemiec, kościołów chrześcijańskich i Gminy Wyznaniowej Żydowskiej propozycję uczczenia pomnikiem dawnych wrocławian (breslauerów) pochowanych na  nieistniejących  już cmentarzach.
Pomnik  Wspólnej Pamięci poświęcony został 1 listopada 2008 r. przez przedstawicieli 4 wyznań. Składa się on z wysokiej na 3 – 4,5 m granitowej ściany długości  70 m  i  szerokości  80 – 90 cm.  Jego środkowy segment został przewrócony, co symbolizuje bramę między światem zmarłych i żywych. Na tej poziomej płycie wypisane są nazwy nieistniejących cmentarzy katolickich, ewangelickich, komunalnych i żydowskich  dawnego Wrocławia. W pionową ścianę wmontowano zachowane autentyczne kamienie nagrobne symbolizujące dawnych wrocławian różnych wyznań.
Autorem idei tego niezwykłego Pomnika w 2005 r. jest rzeźbiarz Tomasz Tomaszewski (ASP Wrocław), który zrealizował go wraz z prof. Alojzym Grytem (twórcą m.in. fontanny na wrocławskim Rynku).
Pomnik ten znajduje się naprzeciwko czynnego Cmentarza Grabiszyńskiego, gdzie współcześni wrocławianie mają groby swoich bliskich. Groby ich przodków często pozostały na Kresach dawnej Rzeczpospolitej.  Wyrazem szacunku dla pamięci dawnych niemieckich mieszkańców naszego miasta jest fakt, że monumentalny Pomnik Wspólnej Pamięci nie tknięty jest przez graficiarzy. Często zaś spacerowicze ustawiają  przy nim zapalone znicze.

 

tekst i fot.  Anna Oryńska - przewodnik po Wrocławiu